Endometrioza to przewlekłe schorzenie, które dotyka znaczną część kobiet w wieku rozrodczym - szacuje się, że nawet ok. 10% kobiet na całym świecie ma zmiany charakterystyczne dla tej choroby. Schorzenie może rozpoczynać się już w okresie dojrzewania i trwać przez wiele lat, a jego objawy u poszczególnych pacjentek bywają bardzo różne. 

Czym jest endometrioza?

Endometrioza polega na obecności tkanek podobnych do błony śluzowej macicy (endometrium) poza jamą macicy - najczęściej w obrębie miednicy, na jajnikach, jajowodach, otrzewnej, rzadziej także w innych obszarach. Wywołuje to lokalny stan zapalny, powstawanie zrostów oraz ból. 

diagnoza i leczenie endometriozy

Objawy

Objawy endometriozy są zróżnicowane i mogą obejmować:

  • ból w okresie menstruacji często silniejszy niż typowy ból menstruacyjny;
  • przewlekły ból miednicy niezależny od cyklu;
  • ból podczas lub po stosunku;
  • bóle przy oddawaniu moczu lub stolca;
  • obfite miesiączki;
  • problemy z płodnością i trudności w zajściu w ciążę;
  • zmęczenie, wzdęcia, nudności. 

Wiele kobiet przez lata może funkcjonować z niepoznanym schorzeniem, ponieważ objawy bywają mylone z innymi dolegliwościami, co opóźnia właściwą diagnostykę. 

Diagnostyka

Rozpoznanie endometriozy wymaga szczegółowej oceny klinicznej i może obejmować:

  • wywiad medyczny i ocenę symptomów;
  • techniki obrazowe, takie jak USG przezpochwowe lub rezonans magnetyczny;
  • w niektórych przypadkach laparoskopię - zabieg chirurgiczny, który pozwala na bezpośrednie obejrzenie zmian i ich potwierdzenie histopatologiczne. 

Leczenie

Chociaż nie ma jednej metody, która w pełni wyleczy endometriozę, dostępne terapie pozwalają skutecznie kontrolować objawy i poprawiać jakość życia. Leczenie dostosowywane jest indywidualnie i może obejmować:

  • leki przeciwbólowe (np. NLPZ);
  • terapię hormonalną, która może zmniejszać bolesność i aktywność zmian;
  • zabiegi chirurgiczne usuwające ogniska endometriozy i zrosty;
  • wsparcie w obszarze płodności, jeśli problemy z zajściem w ciążę są obecne. 

Znaczenie wczesnej diagnozy

Znaczne opóźnienie w rozpoznaniu endometriozy jest powszechne, w wielu krajach średni czas od pierwszych objawów do diagnozy wynosi wiele lat. Wczesna diagnostyka i współpraca z zespołem specjalistów pomagają zmniejszyć nasilenie objawów, zaplanować skuteczne leczenie oraz lepiej wspierać płodność i jakość życia pacjentki. 

Źródła informacji wykorzystane przy przygotowaniu tekstu

World Health Organization (WHO). Endometriosis. Dostęp: 20.03.2026. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/endometriosis